دست رفتهء مهاجران ، رضايت مىدادند ؛ ولى قريش از يك سو با دوركردن كاروان از دسترسى مسلمانان به آن و از سوى ديگر تدارك يك حملهء شتابزده عليه مسلمانان ، خواست همهء تلاش‌هاى مسلمانان را دَر هم كوبد و بر افكار منجمد خود قهقههء پيروزى قبيله‌هاى بت‌پرست را سر دهد . نكته در همين است كه قريش ، كاروان را بهانهء حملهء خصمانهء خود به مسلمانان كرد ؛ در حالى كه مسلمانان مىخواستند با دسترسى به راه بازرگانى قريش ، آنها را به رعايت حقّشان و حقوق هر انسانى در آزادى عقيده و ديانت وادار سازند . براى اثبات اين نظرِ تحليلى ، از تاريخ و سيرهء محمّد صلى الله عليه و آله به اسناد تاريخى باز مىگرديم ؛ تا ببينيم چگونه مىتوان بهانه‌جويى قريش از كاروان ابوسفيان را مورد اثبات قرار داد . پ : بازنگرى اسناد تاريخى واقعهء بدر اگر خود را از قالب موضوع‌بندى قدما در بيان سيرهء محمّد صلى الله عليه و آله برهانيم و فكر كنيم كه مجموعه‌هاى حديث و سيره چون متوجّه بيان زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله بوده ، نتوانسته است جنبه‌هاى موضوعى طرف مقابل را آن طور كه هست تشخيص دهد و تبيين نمايد ، مىتوانيم قبول كنيم كه قسمتى از يك سند تاريخى مىتواند در يك نظم تأليفى خاص ، مفهوم بيشترى پيدا كند ؛ به نحوى كه در شكل تأليفى ديگر ، آن جنبه كمتر در نظر آيد . اين اشكالِ اجتناب‌ناپذير ، ناشى از نحوهء جمع‌بندى اسناد توسّط محقّقان و محدّثان و سيره‌نويسان بوده است و نه نارسايى سندهاى تاريخى . بنابر اين در بازنگرى ، بىآن‌كه در اصل سند تصرّفى نماييم و يا در اصالت و عدم صحّت آن غير از آنچه قدماى ما به آن رسيده‌اند ، نظرى دهيم ، به صِرفِ تغييردادن مكانى كه سند در آن قرار گرفته ، به حقايقى دسترسى پيدا مىكنيم كه نظم تأليفى قدما ، مانع از آن مىشد كه نظرها به آن حقايق جلب گردد . با اين همه چون محقّقانِ امروز ، مجبورند سندها را از كتاب‌هاى تأليف‌شده استخراج نمايند ، نمىتوانيم كاملًا سند را از زير سايهء انگيزهء محقّقان قديم برهانيم . رعايت چنين متدى در بازنگرى اسناد تاريخى ، ما را وامىدارد كه در خصوص كلماتى